Someren

Archeologische onderzoeken en vondsten tonen aan dat er al voor de 12e eeuw sprake was van menselijke bewoning op het grondgebied van het huidige Someren.

Zowel in Someren als in Lierop zijn sporen gevonden uit de tijdvakken waarin onze geschiedenis is ingedeeld. Uit de Oude-, Midden- en Nieuwe Steentijd (10.000 - 1.700 vóór Christus) zijn stenen gereedschappen, pijlspitsen en strijdbijlen en -hamers aangetroffen.

Sinds 1990 vinden ten oosten van de kom van Someren-Dorp jaarlijks opgravingen plaats in en rondom het uitbreidingsplan Waterdael. De opgravingen hebben inmiddels een schat aan informatie opgeleverd over prehistorische en middeleeuwse bewoners van het Somerens grondgebied. Tussen 1990 en 1992 werd door het Instituut voor Pré- en Protohistorische Archeologie van de Universiteit van Amsterdam (I.P.P.) een urnenveld opgegraven. Dit veld werd tussen 600 en 400 vóór Christus (IJzertijd) gebruikt door de toenmalige bewoners van de Somerense Akkers om er hun overledenen te begraven. De botten van circa 200 doden werden verzameld in een doek waarna deze in een kuil werden begraven. Rondom de kuil werd een ronde, vierkante of langwerpige greppel gegraven en over het graf kwam een lage heuvel van zand en plaggen te liggen. De opgravingen hebben een nieuw type langwerpige grafheuvel opgeleverd dat thans in de archeologische wetenschap te boek staat als “langbedden van het type Someren”. Eén zo’n grafmonument had een unieke lengte van maar liefst 145 meter.

Verspreid over een groot gebied zijn de boerderij-erven van de ijzertijdbewoners teruggevonden. Bijzonder is ook de vondst van een graf van een inheems-Romeins krijger die met zijn zwaard, schaar en scheermes, alsmede wat voedsel en een kruik met drank in een vijfhonderd jaar ouder grafmonument werd begraven. Op het plein van de nieuwbouwwijk Waterdael, gelegen aan de Dorpsweg/Amer is in de bestrating en het openbaar groen een aantal grafmonumenten van het urnenveld weergegeven.

De opgravingen hebben ons verder geleerd dat de akkers tussen het riviertje de Aa en de kom van Someren-Dorp vooral in de periode tussen 1000 en 1200 na Christus werden ontgonnen. Na de Romeinse tijd was het gebied vrijwel volledig dichtgegroeid met bos. Ruim tien middeleeuwse ontginningsboerderijen compleet met schuren, hooimijten en waterputten vormen de stille getuigen van een intensieve ontginningsgolf. Verder is bij de rotonde aan de Lage Akkerweg een gehucht van enkele hoeven opgegraven dat was gelegen aan een splitsing van twee wegen. Kort na 1200 verdwijnen de bewoners van de Somerense Akkers om zich te verplaatsen naar de huidige dorpskern. Sinds enkele jaren is weer een tegenovergestelde beweging waar te nemen: de huidige (en toekomstige) bewoners van plan Waterdael wonen weer op de gronden waar hun verre voorouders eeuwen lang hebben gewoond, hun akkertjes hebben bewerkt en hun doden hebben begraven.

Het Noord-Brabantse Someren is een uitgestrekte, geïndustrialiseerde, plattelandsgemeente met circa 18.450 inwoners, gelegen in de stedendriehoek Eindhoven-Helmond-Weert. Someren bestaat uit vier kerkdorpen: Someren-Dorp, Someren-Eind, Someren-Heide en Lierop.
Aan oostelijke zijde wordt Someren begrensd door de Zuid-Willemsvaart. Langs het kanaal loopt de provinciale weg 's-Hertogenbosch-Helmond-Someren-Weert-Roermond. Via de A-67 heeft Someren een prima verbinding met zowel België als Duitsland.